Teresa Baranowska

Polonistka, pedagog
13.08.1946 Bydgoszcz

Biografia

Urodziła się 13 sierpnia 1946 w Bydgoszczy. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach w 1970 roku, a rok wcześniej podjęła pracę w Zespole Szkół Handlowych w Katowicach jako nauczyciel języka polskiego.

We wrześniu 1980 roku zaangażowała się w ruch Solidarność, początkowo w szkole, a następnie w Zarządzie Regionalnym w Katowicach. Pełniła liczne funkcje w strukturach związku, m.in. w Międzyzakładowym Komitecie Założycielskim w Katowicach, Prezydium Zarządu Regionu Śląsko-Dąbrowskiego i Komisji Oświaty i Wychowania.

Równolegle w latach 1980–1984 była członkinią Konfederacji Polski Niepodległej (KPN), wchodząc w skład jej Rady Politycznej. Była członkinią Centralnego Kierownictwa AK KPN w Obszarze V w Katowicach, a w listopadzie 1981 objęła funkcję rzecznika prasowego. Inicjowała protesty, dystrybucję materiałów i kolportaż wydawnictw, a mieszkanie Baranowskiej służyło jako miejsce spotkań opozycjonistów.

W lutym 1981 podjęła działania w Regionalnym Komitecie Obrony Więzionych za Przekonania. W okresie marzec–grudzień 1981 współtworzyła niezależne pismo Wolność; 1 maja 1981 na balkonie Superjednostki wywiesiła transparent Uwolnić więźniów politycznych.

W październiku 1981 prokuratura postawiła jej zarzut, a po wprowadzeniu stanu wojennego nocą z 12 na 13 grudnia 1981 internowała ją Milicja Obywatelska. Najpierw przebywała w areszcie w Katowicach, a następnie, dzięki interwencji bp. Herberta Bednorza i Międzynarodowego Czerwonego Krzyża, przeniesiono ją do Ośrodka Odosobnienia w Darłówku, skąd 16 lutego 1982 przewieziono ją do Gołdapi; 2 marca 1982 została osadzona w ośrodku w Gołdapi. Mieszkała w jednym pokoju z Anną Walentynowicz i Aliną Pienkowską. Wyszła na wolność 23 lipca 1982.

Po zwolnieniu z internowania Baranowska kontynuowała działalność opozycyjną: od 1982 kolportowała wydawnictwa podziemne, pomagała represjonowanym i ich rodzinom oraz była współorganizatorką mszy św. za ojczyznę. Utrzymywała kontakty z Walentynowicz i Pienkowską oraz ukrywała działaczy opozycji.

W 1983 decyzją Komisji Dyscyplinarnej przy Kuratorium Oświaty i Wychowania została zwolniona z pracy w Zespole Szkół Handlowych w Katowicach i na trzy lata pozbawiona prawa wykonywania zawodu nauczycielki. W 1984–1985 prowadziła hodowlę owiec w Bieszczadach; była wielokrotnie aresztowana na 24 godziny. W latach 1985–1989 była związana z Polską Partią Niepodległościową; w 1987 była organizatorką Ruchu Młodzieży Solidarnej i współredagowała podziemne pismo Bajtel. W 1988 podjęła pracę jako ekspedientka.

W latach 1989–1991 ponownie pracowała w Zespole Szkół Handlowych w Katowicach, a w 1991 objęła stanowisko dyrektora III Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Katowicach. Uczyła języka polskiego i historii sztuki; pełniła tę funkcję do przejścia na emeryturę w 2006 roku.

W latach 2000–2006 była członkinią Unii Wolności i Partii Demokratycznej – demokraci.pl. W 2004 roku bezskutecznie kandydowała z list Unii Wolności do Parlamentu Europejskiego.

Dwukrotnie, w wyborach samorządowych 2014 i 2018, została wybrana do Rady Gminy Cisna z list lokalnego komitetu; w drugiej kadencji pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Rady Gminy i przewodniczącej Komisji Oświaty, Kultury, Służby Zdrowia i Opieki Społecznej, a także działała w Społecznej Radzie ZOZ-u w Lesku.

W życiu prywatnym pochodzi z rodziny Henryka i Anny; ma syna i córkę, a była macochą aktorki Anny Dereszowskiej. Mieszka w gminie Cisna, prowadzi gospodarstwo rolne w Strzebowiskach. W 2017 powstał film dokumentalny Dziewczyna z Klepsydry w reżyserii Ewy Kozik.

Najważniejsze odznaczenia: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2007), Krzyż Wolności i Solidarności (2016) i Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2025).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Dyrektorka III Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Katowicach (1991–2006).
Działaczka Solidarności i Konfederacji Polski Niepodległej; organizacja protestów i kolportaż materiałów podziemnych.
Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2007), Krzyżem Wolności i Solidarności (2016) i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2025).
Powstał film dokumentalny Dziewczyna z Klepsydry (2017).

Ciekawostki

Jest macochą aktorki Anny Dereszowskiej.
Posiada gospodarstwo rolne w Strzebowiskach.
Powstał o niej film dokumentalny Dziewczyna z Klepsydry (2017).

Udostępnij