Hermann August Robert Franke
Biografia
Hermann August Robert Franke urodził się 18 czerwca 1829 roku w Bydgoszczy jako syn Carla Augusta i Caroline Keymer. Rodzina Franke przybyła do Bydgoszczy z Leszna w 1827 roku. Ojciec założył w mieście destylarnię spirytusu C.A. Franke, którą po śmierci ojca zarządzał syn.
W 1857 r. zainstalował pierwszą w mieście maszynę parową o sile 3 KM. W 1872 r. uruchomił nową fabrykę przy ul. Podwale 11, w której wytwarzano czysty spirytus rektyfikowany do produkcji likierów. Zakład osiągnął łącznie ok. 10 tys. litrów spirytusu dziennie i stał się jednym z największych dostawców w mieście.
W 1887 r. zakupił parcelę przy ul. ks. A. Czartoryskiego, na której wybudował magazyny, a w 1893 r. nowoczesną rafinerię spirytusu. Oba zakłady osiągnęły zdolność produkcyjną około 10 tys. litrów dziennie. Przy obu zakładach istniały zakłady kąpielowe, które do czasu rozbudowy sieci wodociągowej i instalacji łazienek w domach zaspokajały potrzeby mieszkańców miasta.
W 1901 r. założył wraz z synem Konradem tartak parowy przy ul. Czartoryskiego. Sprzedawane przez niego drewno zyskało odbiorców nie tylko wśród mieszkańców Bygdoszczy i okolic, lecz zbywane także było w Berlinie, Oldenburgu i Saksonii. Do firmy C.A. Franke należały również: destylarnia i sklep firmowy przy ul. Mostowej 10 oraz probiernia przy ul. Gdańskiej 19.
Ustabilizowana sytuacja finansowa pozwalała Frankemu na działalność społeczną i publiczną. W latach 1858–1875 piastował godność członka rady miejskiej, a w latach 1875–1905 był niepłatnym radcą miejskim. W bydgoskim magistracie zajmował się organizowaniem pomocy dla ubogich i bezrobotnych. Udzielał się także charytatywnie, m.in. przekazał miastu fundusz w wysokości 30 tys. marek na budowę domu starców i przytułka dla nieuleczalnie chorych, podobną kwotę na budowę kościoła ewangelickiego w Bydgoszczy oraz wspierał fundusze stypendialne dla uczniów szkół średnich.
W 1896 r. został mianowany przez władze państwowe radcą komercjalnym, a następnie w 1903 r. tajnym radcą komercjalnym. W latach 1876–1906 był prezesem utworzonej w 1875 r. Izby Handlowej w Bydgoszczy, ciesząc się szacunkiem i zaufaniem miejscowych przedsiębiorców i kapców niemieckich.
Uczestniczył aktywnie w życiu kulturalno-społecznym miasta. Był m.in. członkiem rady kościelnej evangelickiej gminy wyznaniowej w Byzdgoszczy oraz rady prowincjalnej w Poznaniu; członkiem założycielem Towarzystwa Historycznego Obwodu Nadnoteckiego, przez blisko 30 lat pełniąc w nim funkcję skarbnika; członkiem założycielem (1878 r.) oraz członkiem zarządu Niemieckiego Towarzystwa Sztuki i Wiedzy, uczestnicząc w działalności wydziałów: sztuki, przyrodniczego, historycznego, śpiewaczego i muzycznego; członkiem rady starszych Związku Strzeleckiego (od 1877 r.); pasjonatem lokalnej historii; jego zbiór eksponatów archeologicznych i historycznych stał się zaczątkiem Muzeum Miejskiego w Bydgoszczy.
12 grudnia 1900 r. rada miejska i magistrat Bydgoszczy nadały mu tytuł Honorowego Obywatela Bydgoszczy. W uzasadnieniu wskazywano na długoletnią działalność we władzach miasta, zaangażowanie w pracy na rzecz jego rozwoju, zarówno na polu gospodarczym, jak i kulturalnym oraz społecznym.
W 1905 r. z uwagi na stan zdrowia wycofał się z czynnego życia społecznego. Zmarł 29 lipca 1913 r. Pochowano go na cmentarzu ewangelickim przy ul. Jagiellońskiej (dzisiaj Park Ludowy im. Wincentego Witosa).
Ostatnia wolą zmarłego było podwyższenie ustanowionej wcześniej fundacji na budowę domu starców o następne 30 tys. marek. Przekazał także 13 tys. marek na wzniesienie ozdobnej fontanny na placu przed Teatrem Miejskim. Za swoją działalność gospodarczą i publiczną został uhonorowany Orderem z Koroną III klasy.
Hermann Franke był żonaty z Minna z d. Elsner. Miał dwóch synów: Georga Hermanna Karla (ur. 1858) – profesora Akademii Górniczej w Berlinie; Konrada Moritza Ernsta (ur. 1865) – radnego i radcę magistratu bydgoskiego. Zamieszkiwał w Bygdgoszczy przy ul. Mostowej 10.
Po śmierci Frankego jego imieniem nazwano jedną z ulic (dzisiejszą ul. Stary Port), która utrzymywała do 1945 r. swą nazwę. W 2012 r. w wyniku konkursu, nazwano jego imieniem jedną z ulic na terenie Bydgoskiego Parku Przemysłowo-Technologicznego.