Bydgoszcz znów otwiera „Początek Sezonu”. Trzy dni spotkań, sztuki i rozmów o współczesności

Bydgoszcz na kilka dni zmienia się w miasto rozmów – tych o książkach, sztuce, świecie i wrażliwości. 26–28 czerwca odbędzie się trzecia edycja interdyscyplinarnego Festiwalu Początek Sezonu Bydgoszcz, który przyciąga nie tylko czytelniczki i czytelników, ale też osoby szukające spotkania z kulturą w różnych odsłonach: od dyskusji po spektakl, koncert i slam.

Tegoroczna edycja ma wyraźnie zarysowaną oś programową: patronką wydarzenia jest Krystyna Miłobędzka. Zanim jednak ruszą festiwalowe rozmowy, organizatorzy zapraszają na prolog – wernisaż wystawy Danuty Konwickiej w Domu Liter. Centrum Literatury i Pisma przy ul. Podwale 15. Wydarzenie zaplanowano na czwartek, 25 czerwca o godz. 18:00, a specjalny udział weźmie Maria Konwicka – córka artystki, scenarzystka, reżyserka i pisarka, autorka książki wspomnieniowej „Byli sobie raz” o losach dwóch rodzin artystycznych: Konwickich oraz Leniców.

Prolog w Domu Liter: Danuta Konwicka i blisko 50 lat pracy

Wystawa w Domu Liter przypomni Danutę Konwicką – graficzkę i ilustratorkę książek, absolwentkę Wydziału Grafiki warszawskiej ASP. Przez niemal pół wieku tworzyła ilustracje, współpracując zarówno z prasą dziecięcą („Świerszczyk”, „Miś”), jak i tytułami satyrycznymi dla dorosłych, m.in. „Szpilki”. W dorobku miała około 30 zilustrowanych książek dla dzieci – i to właśnie niemal wszystkie te prace będzie można obejrzeć podczas wystawy.

Dom Liter, obok m.in. Młynów Rothera, należy w tym roku do najważniejszych festiwalowych adresów. To tu skupi się część spotkań i rozmów, w tym te nawiązujące do rodziny Konwickich – temat, który powróci jeszcze w niedzielnym programie.

Piątek 26 czerwca: autorzy, przyroda, teatr i rozmowy o literaturze

Festiwalowy piątek przyniesie serię spotkań autorskich. Na otwarcie zaplanowano rozmowę z Kasprem Bajonem o jego książce, w której wybrzmiewają związki z Poznaniem i Tanzanią. W programie pojawią się również poznańskie wątki historyczne i literackie, a dzień zakończy spotkanie z Maciejem Płazą – poświęcone powieści osadzonej w realiach XX wieku oraz historii regionu.

Wśród piątkowych punktów znajduje się także rozmowa z laureatem Paszportu „Polityki” za 2025 rok Stanisławem Łubieńskim o książce „Drugie życie Czarnego kota”. Spotkanie poprowadzi Adam Wajrak, który będzie też gospodarzem tradycyjnego festiwalowego spaceru przyrodniczego.

Na uczestników czekają również spotkania z twórcami reprezentującymi różne literackie i artystyczne rejestry: Mikołajem Trzaską, Markiem Bieńczykiem, Wojciechem Bonowiczem oraz Justyną Kulikowską – świeżo upieczoną laureatką tegorocznej Nagrody-Stypendium im. Stanisława Barańczaka. Wieczorem program dopełni monodram „Jadwiga” w reżyserii Anny Gryszkówny z Agnieszką Przepiórską w roli głównej. Spektakl, inspirowany książką Justyny Sobolewskiej, opowiada o Jadwidze Stańczakowej – ociemniałej poetce i pisarce, przyjaciółce Mirona Białoszewskiego, która doświadczyła getta.

• 26 czerwca: rozmowa z Kasprem Bajonem; spotkanie ze Stanisławem Łubieńskim („Drugie życie Czarnego kota”) prowadzone przez Adama Wajraka; monodram „Jadwiga”.
• 27 czerwca: warsztaty komiksowe dla młodzieży; spotkanie z Michałem „Śledziem” Śledzińskim; koncert Wacława Zimpla; późnowieczorny slam poetycki w Domu Liter.
• 28 czerwca: rozmowa o Tadeuszu Konwickim z udziałem Marii Konwickiej, Justyny Sobolewskiej, Piotra Pazińskiego i Emilii Walczak; debata o przyszłości czytania i pisania w dobie AI; spotkanie zamykające z Maciejem Płazą.

Sobota 27 czerwca: bydgoski komiks, gwiazdy prozy i muzyka Miłobędzkiej

Drugi dzień festiwalu przyniesie mocny lokalny akcent: warsztaty komiksowe dla młodzieży oraz spotkanie z Michałem „Śledziem” Śledzińskim. To urodzony w Bydgoszczy rysownik, scenarzysta i twórca animacji, absolwent Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Leona Wyczółkowskiego. Był współtwórcą i redaktorem naczelnym kultowego magazynu komiksowego „Produkt”, a czytelnicy znają go m.in. z serii „Osiedle Swoboda”, „Fido i Mel”, „Strange Years”, „KDP”, „Czerwony Pingwin musi umrzeć!”, „Na szybko spisane” i „Wartości rodzinne”.

W programie pojawi się też dyskusja filozoficzno-antropologiczna z udziałem Katarzyny Kasi i Waldemara Kuligowskiego – urodzonego w Szubinie antropologa kultury, profesora nauk humanistycznych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, eseisty i redaktora, a wcześniej absolwenta VI Liceum Ogólnokształcącego w Bydgoszczy.

Sobotę zdominują również spotkania z dwoma wyrazistymi nazwiskami literatury polskiej. Na festiwal przyjedzie Zyta Rudzka – autorka m.in. „Krótka wymiana ognia”, „Ślicznotka doktora Josefa”, „Ten się śmieje, kto ma zęby” i „Tylko durnie żyją do końca”, laureatka m.in. Nagrody Literackiej „Nike”, Nagrody Literackiej Gdynia oraz wielu innych wyróżnień. Drugą gwiazdą będzie Maciej Siembieda, który od debiutu w 2017 roku stał się jednym z najpopularniejszych autorów sensacyjnych w Polsce. Ma na koncie 13 powieści, a jego „Kairos” zdobył tytuł Książki Roku 2024 w plebiscycie portalu Lubimyczytac.pl, podobnie jak „Gołoborze”, które otrzymało tytuł Książki Roku 2025. W 2023 roku Siembieda wygrał także nagrodę Wielkiego Kalibru głosami czytelników za powieść „Katharsis”.

Sobotni finał ma należeć do muzyki i poezji. Zagra Wacław Zimpel – artysta, który w 2012 roku nagrał płytę „MIŁOBĘDZKA/ZIMPEL Tyle tego Ty”, a obecnie przygotowuje nowy koncert specjalnie na festiwal, oparty o poezję patronki wydarzenia. Dla tych, którzy zostaną do późna, organizatorzy zapowiadają jeszcze późnowieczorny slam poetycki w Domu Liter.

„Na koniec drugiego dnia zagra znakomity artysta Wacław Zimpel, który w 2012 roku nagrał płytę „MIŁOBĘDZKA/ZIMPEL Tyle tego Ty”, a teraz pracuje nad nowym koncertem, specjalnie dla nas – z poezją naszej tegorocznej patronki Krystyny Miłobędzkiej. Najwytrwalszych festiwalowych odbiorców czeka jeszcze tego dnia późnowieczorny slam poetycki w Domu Liter”

organizatorzy festiwalu

Niedziela 28 czerwca: powrót do Konwickiego i rozmowy o AI

Festiwalowa niedziela ponownie skieruje uwagę na klan Konwickich – tym razem w kontekście Tadeusza Konwickiego. 22 czerwca br. przypada 100. rocznica urodzin pisarza, scenarzysty i reżysera (1926–2015), laureata m.in. grand prix festiwalu filmowego w Wenecji, Platynowych Lwów festiwalu filmowego Gdyni, nagrody Radia Wolna Europa, Nagrody Polskiego PEN Clubu oraz Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. W Bydgoszczy – jak zapowiadają organizatorzy – rozmowa o jego twórczości ma być jednym z nielicznych takich spotkań w kraju. Dyskusja w Domu Liter dotknie m.in. pytania o aktualność tej literatury i o to, czy „Mała apokalipsa” albo „Kompleks polski” powinny znaleźć się na liście szkolnych lektur.

W spotkaniu w Domu Liter. Centrum Literatury i Pisma wezmą udział: Maria Konwicka, Justyna Sobolewska, Piotr Paziński (nominowany właśnie do 21. edycji Nagrody Literackiej Gdynia za „Obstalunki”) oraz Emilia Walczak z bydgoskiego Domu Liter.

Tego samego dnia Justyna Sobolewska porozmawia z Grzegorzem Jankowiczem – filozofem literatury, eseistą, krytykiem i tłumaczem, od 2024 roku dyrektorem Instytutu Książki – oraz z profesorem Przemysławem Czaplińskim o przyszłości czytania i pisania w dobie AI. Z kolei Emilia Walczak spotka się z Justyną Dąbrowską (psycholożką i pisarką) oraz Sabiną Jakubowską, autorką „Położne” i wcześniejszej „Akuszerki”, nominowanej m.in. do Nagrody Literackiej Unii Europejskiej, Nagrody im. Witolda Gombrowicza i Nagrody Literackiej „Nike”. Prawa do ekranizacji „Akuszerki” nabyła Agnieszka Holland.

Zwieńczeniem wydarzenia będzie jeszcze jedno spotkanie z Maciejem Płazą – tym razem w rozmowie z bydgoską literaturoznawczynią, pisarką i redaktorką Martą Kładź-Kocot. Organizatorzy podkreślają, że to tylko część atrakcji przygotowanych przez zespół festiwalu: Tomasz Pańczyk (dyrektor festiwalu), Justyna Sobolewska, Joanna Rusinek, Weronika Serocka, Emilia Walczak, Michał Tabaczyński oraz Mikołaj Trza.

Trzecia edycja Festiwalu Początek Sezonu Bydgoszcz domyka czerwcowy kalendarz wydarzeń, stawiając na format spotkania i rozmowy – z literaturą w centrum, ale bez zamykania się na inne dziedziny sztuki. Dla bydgoszczan i gości to trzy dni, w których o książkach mówi się nie tylko jako o lekturze, lecz także jako o sposobie opisywania rzeczywistości.