Nowy Pomnik Wolności w Bydgoszczy. Rusza konkurs na jego koncepcję

Na zrewitalizowanym Placu Wolności ma stanąć nowy Pomnik Wolności, a miasto właśnie ogłosiło konkurs na jego koncepcję. To kolejny krok po decyzji Rady Miasta Bydgoszczy z maja 2025 r., która przesądziła o likwidacji dotychczasowego obiektu i przygotowaniu nowego upamiętnienia.

Pomnik ma mówić o wolności, historii i współczesności

Nowa forma ma przede wszystkim odwoływać się do wolności jako wartości ważnej dla Bydgoszczy i jej mieszkańców. W założeniach konkursowych pojawia się nie tylko wymiar historyczny, ale też współczesne rozumienie wolności, związane z tożsamością miasta i kraju.

Projekt ma też zostać wpisany w przestrzeń placu w taki sposób, by współgrał z jego obecnym i planowanym układem. Jak podkreślają organizatorzy, nie narzucono jednej konkretnej formy, dlatego autorzy mogą proponować różne rozwiązania artystyczne - od obelisku i kolumny po łuk triumfalny czy rzeźbiarską postać wybitnego męża stanu.

Chodzi o to, żeby powstał pomnik wolności w sensie uniwersalnym, wolności historycznej, ale też wolności rozumianej współcześnie.

prof. Dariusz Markowski

Konkurs dwuetapowy i z udziałem twórców z Polski oraz z zagranicy

Procedura została przygotowana jako konkurs dwuetapowy. Przez 20 tygodni uczestnicy będą mogli zadawać pytania dotyczące jego zasad, a dopiero potem komisja zdecyduje, kto przejdzie do dalszego etapu. Do rywalizacji mogą zgłaszać się zarówno pojedynczy artyści, jak i zespoły projektowe.

Miasto chce oceniać nie tylko sam pomysł, ale także dorobek twórców, ich styl, doświadczenie i formę wypowiedzi artystycznej. Nabór ma mieć charakter otwarty także dla autorów spoza Polski, bo do konkursu dopuszczone są prace z kraju i z zagranicy.

• I miejsce: 40 tys. zł
• II miejsce: 20 tys. zł
• III miejsce: 10 tys. zł
• Dwa wyróżnienia: po 5 tys. zł

Zapraszamy artystów, rzeźbiarzy, twórców do udziału w konkursie.

Łukasz Krupa

Decyzja komisji będzie rekomendacją dla radnych

Za przygotowanie procesu odpowiada zespół ds. Pomnika Wolności, powołany przez Rafała Bruskiego. Na jego czele stanął prof. Dariusz Markowski, przewodniczący Rady ds. Estetyki Miasta. W skład grupy weszli także Miejski Konserwator Zabytków, Architekt Miasta, Plastyk Miejski, przedstawiciele Rady ds. Estetyki Miasta, Miejskiej Pracowni Urbanistycznej, Wydziału Inwestycji Miasta, Radni Rady Miasta Bydgoszczy oraz reprezentanci środowisk społecznych, w tym Związku Polskich Artystów Plastyków i Stowarzyszenia Architektów Polskich.

Rozstrzygnięcie konkursu nie będzie jeszcze ostateczną decyzją o wyglądzie pomnika. Ma ono charakter rekomendacji, a finalne słowo należy do radnych Rady Miasta Bydgoszczy. To właśnie oni przesądzą o tym, jak ostatecznie będzie wyglądał nowy symbol Plac Wolności.

Plac Wolności po zmianach ma zyskać nowy symbol

Historia tego miejsca jest długa i wielowarstwowa. W latach 1893-1919 stał tam konny pomnik cesarza Wilhelma I. Po II wojnie światowej ustawiono obelisk znany jako Pomnik Wdzięczności Żołnierzom Armii Czerwonej, a od 1990 r. funkcjonował tam Pomnik Wolności z płaskorzeźbą upamiętniającą powrót Bydgoszczy do Polski w 1920 roku.

Nowy obiekt ma stać się zwieńczeniem rewitalizacji reprezentacyjnego placu. W ostatnich latach w tej przestrzeni pojawiło się więcej zieleni, estetyczne pawilony kwiaciarni, przywrócono historyczne osie widokowe i wprowadzono inne rozwiązania poprawiające wygląd całego założenia. W ubiegłym miesiącu odsłonięto tam także rzeźbę lajkarza w zachodniej części placu.

Sprawa jest istotna dla bydgoszczan, bo dotyczy jednego z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w centrum miasta i symbolu, który ma wyrażać lokalną pamięć oraz współczesną tożsamość. Nowy pomnik ma nie tylko wypełnić przestrzeń po poprzednim obiekcie, ale też stać się ważnym elementem miejskiego krajobrazu i publicznej narracji o wolności.

Po zakończeniu etapu konkursowego propozycje trafią do oceny, a następnie do radnych, którzy podejmą ostateczną decyzję w tej sprawie. Informacje przekazał Urząd Miasta Bydgoszczy.